Balletje gooien: Handig of toch niet zo verstandig?

Happy Dog Coach - Ballen gooien

Mijn hond vindt dat zo leuk!

Ballen gooien is geen makkelijk onderwerp om bij hondenliefhebbers aan te snijden. Het is iets wat we van oudsher doen en associëren met een leuke bezigheid. 
Waarom vinden honden ballen gooien leuk? Honden houden van sociaal contact en vinden het leuk om iets met of “voor” hun eigenaar te doen. Iets voor de eigenaar doen, doen ze overigens om een behoefte van zichzelf te vervullen: sociaal contact bijvoorbeeld, een aai, een vriendelijk gezicht of een snoepje krijgen. Elk gedrag heeft een reden. Dat is goed nieuws, want het betekent dat je hond ook iets anders kan doen wat een behoefte voor hem vervult. Er zijn namelijk meer nadelen dan voordelen aan het gooien met ballen.

Topsport voor het lichaam 
Het snel wegsprinten en achter een bal aangaan is topsport voor je hond. De snelle starts, abrupte stops en scherpe draaiingen zorgen voor een flinke belasting van spieren, pezen en gewrichten.
Daarnaast is het onnatuurlijk gedrag. Een hond sprint normaal gesproken niet twintig keer achter elkaar achter hetzelfde object aan. Zonder lijn lekker rennen of spelen op eigen initiatief is iets heel anders. Daarbij wisselen honden rennen af met snuffelen, ontdekken en korte rustmomenten.

Hoe apporteren van oorsprong bedoeld was
Honden die van oudsher wild apporteerden deden dit bovendien op een heel andere manier. Zij legden grotere afstanden af, maakten gebruik van hun neus én ogen om de prooi te volgen, liepen rustig terug met de prooi in hun bek en konden daarna uitrusten.

Happy Dog Coach - Ballen gooien
Happy Dog Coach - Ballen gooien

Blessures ontstaan niet altijd direct 
Naast directe blessures door abrupte bewegingen, zoals kneuzingen en scheuren van banden, spieren en pezen, kan veelvuldig ballen gooien ook blessures veroorzaken die pas later zichtbaar worden. Denk bijvoorbeeld aan heupartrose, nekklachten, knieproblemen en lage rugpijn.
Daarbij zijn het skelet en de spieren van honden gemiddeld pas rond een leeftijd van twee jaar volledig uitgegroeid. Voor jonge honden, maar ook voor oudere honden, is deze belasting dus nog groter.

“Ja maar, hij gaat er toch zelf achteraan?”
Een belangrijke reden dat honden achter de bal aan blijven gaan, is dat er dopamine vrijkomt in het brein. Dopamine is een beloningsstofje dat zowel bij mensen als honden een verslavend effect kan hebben. Sommige honden ontwikkelen daardoor een fixatie op de bal en hebben nog maar weinig oog voor hun omgeving.
Zoals ik ook in eerdere blogs heb beschreven, is het veel waardevoller als een hond tijdens een wandeling bezig is met zijn omgeving ontdekken. Dat sluit veel beter aan bij natuurlijk hondengedrag en levert hem veel meer op. 
Het doel van een wandeling is wat mij betreft dan ook niet om je hond zo moe mogelijk te maken. Veel waardevoller is het als je hond de ruimte krijgt om hond te zijn. Om te snuffelen, de omgeving te ontdekken, keuzes te maken en zijn natuurlijke gedrag te laten zien. Daar hebben de meeste honden uiteindelijk veel meer aan dan twintig keer achter een balletje aan sprinten.

Moe in het lijf, onrustig in het hoofd 
Langdurig ballen gooien zorgt ervoor dat honden fysiek misschien moe worden, maar mentaal juist onrustiger kunnen zijn. Naast dopamine worden ook adrenaline en cortisol aangemaakt. Deze hormonen helpen om met stress om te gaan, maar zorgen ook voor een verhoogde staat van alertheid. Daardoor kunnen sommige honden moeilijker ontspannen of slapen, terwijl juist rust nodig is om deze hormonen weer af te breken.

Ook niet handig bij probleemgedrag
Voor honden die fietsers of andere bewegende dingen najagen is veelvuldig ballen gooien daarom ook niet verstandig. Het is hetzelfde soort gedrag dat je juist wilt voorkomen en dus niet wilt blijven oefenen. Ook voor honden met ander probleemgedrag is het niet handig, omdat juist mentale rust nodig is om te kunnen leren en nieuw gedrag aan te leren.

Wat is dan een beter alternatief? 
Veelvuldig ballen gooien is dus helaas helemaal niet zo handig als het misschien lijkt.
Hersenwerk, speuren, een bal verstoppen of lekker snuffelen aan een lange lijn sluiten veel beter aan bij natuurlijk hondengedrag. Ze zorgen niet alleen voor fysieke uitdaging, maar geven ook mentale uitdaging én ontspanning.

Dank aan @Spela Novak voor de mooie foto!